Kolaj: GQ
Grand Theft Auto VI, 19 Kasım'da çıkıyor ve buna hazırlanmanın pek çok yolu var. Ben de ilk oyuna kadar uzanarak serinin bütün oyunlarını yeniden oynuyorum. Özellikle üç boyutlu dönemin oyunlarına ayrı bir düşkünlüğüm var: GTA III, Vice City ve Rockstar'ın en büyük başarısı San Andreas. Evet, evet, iddialı bir giriş yaptığımın farkındayım. Sürekli yeni içeriklerin ve oyun içi mikro ödemelerin eksik olmadığı yaklaşık 13 yıllık GTA Online döneminden sonra her şeyin nasıl başladığını unutmak kolay. Seri, başından beri oyunculara sınır tanımayan bir kaos ve kargaşa sundu, orası kesin. Ancak basit tuzaklardan ve suikastlardan, GTA V'teki "Friend Request" veya "Reuniting the Family" gibi, kültürel eleştirileriyle dikkat çeken ve etkisini anlamak için mutlaka oynanması gereken kısa filmleri andıran deneyimlere dönüşen unutulmaz hikâye görevleri de sundu. Rockstar'ın eski yönetmeni, senaristi ve yapımcısı Lazlow Jones, ikinci görev hakkında bana şöyle söyledi: "En sevmediğim görev, Michael'ın üzerimde dövme makinesi kullandığı görev. Bunun için Dan'e [Houser] hâlâ laf atıyorum."
Aşağıda serinin tarihindeki en iyi görevlerin sıralamasını bulacaksınız. Ancak kendime koyduğum bir kural var: Her oyundan en fazla dört görev seçtim. Tartışmasız klasiklerle tesadüfen ortaya çıkmış harika anlar arasında seçim yapabilmek için bu oyunlara hayat veren isimlerden bazılarıyla konuştum. Bunlar arasında Jones, Rockstar North'un eski teknik direktörü Obbe Vermeij ve Carl Johnson'a sesiyle hayat veren, hayranların çok sevdiği Batı Yakası rapçisi Young Maylay de var. Şaşırtıcı biçimde Maylay, kötü şöhretli "Wrong Side of the Tracks" görevini hâlâ sevdiğini söylüyor. Maylay, karakterin sabrı tükenmiş akıl hocası Big Smoke'u taklit ederek "Tek yapmamız gereken şu lanet treni takip etmekti, CJ!" dedi. Yine de bu görevi listeye dahil etmiyorum. Bunun nedenlerinden biri de yazıyı tamamladıktan sonra hayatta kalmak istemem.

"Three Leaf Clover" size tanıdık geliyorsa bunun bir nedeni var. Bu görev, Rockstar'ın Michael Mann'in Heat filmine sevgiyle hazırladığı bir saygı duruşu. Niko, Packie McReary ve kardeşlerine katılarak Bank of Liberty'yi soymaya gidiyor. Takım elbiseler, maskeler, para dolu devasa çantalar ve kısa sürede Liberty City sokaklarında savaşa dönüşen bir kaçış... Her şey eksiksiz.
Burada biraz da Point Break esintisi var. Bankanın içindeki bir sivil kahramanlık yapmaya çalışarak Michael Keane'i öldürüyor, ardından kendisi de öldürülüyor. Bu sahne, 1991 yapımı filmdeki benzer bir anı hatırlatıyor. Ardından Algonquin mahalleleri boyunca bitmek bilmeyen bir çatışma başlıyor ve sonunda metro tünellerine kaçıyorsunuz. Bu arada GTA tarihinin en iyi toplu taşıma sistemi de burada bulunuyor.
Vermeij, GTA IV'te görevlerin çoğu zaman oynanıştan çok hikâye etrafında şekillendiğini söylüyor ancak burada her iki unsur da kusursuz işliyor. "Bu senaryolar oldukça büyüyebiliyordu," diyor. "Bazı durumlarda binlerce satıra ulaşıyorlardı... Her düzeltmeyle senaryo biraz daha karmaşık hâle geliyordu." Bu görev, GTA IV'ün sinemasallığının zirvesi. Seriye uzun zamandır yön veren Amerikan suç filmlerinden ve polis gerilimlerinden beslenirken aynı zamanda GTA V'in sayısız soygun görevinin de önünü açıyor. Yine de "Four Leaf Clover" altın standart olmayı sürdürüyor.

GTA III ilk çıktığında oyunun ilk birkaç saatini nehrin karşısındaki Staunton Island'a özlemle bakarak ve beni orada nelerin beklediğini hayal ederek geçirmiştim. O günlerde Grand Theft Auto dünyası aşamalar hâlinde açılıyordu ve oyuncuların anında tatmin olma isteğinden vazgeçebileceğine güveniyordu. O küçücük su şeridi, bambaşka bir dünyaya açılan kapı gibi hissettiriyordu.
Claude ihanete uğradıktan sonra Maria, Portland'dan Staunton'a kaçmasına yardım ediyor. Claude burada yeni patronu Asuka'yla tanışıyor. Ancak bir sorun var: Önce artık mafyanın tetikçisi olmadığını kanıtlaması gerekiyor. Bunun için de herkesin sevdiği mafya babası Salvatore Leone'yi kendi bölgesinin tam kalbinde vurarak öldürmek zorunda. Bu işi tamamladıktan sonra Leone ailesi oyunun geri kalanında size düşman oluyor ve St. Marks mahallesini, YouTuber The Professional'ın birkaç yıl önce yayımladığı öfkeli bir videoda tanımladığı gibi, gerçek bir "pompalı tüfek cehennemine" dönüştürüyor. "Sayonara Salvatore" zaten başlı başına heyecan verici bir görev. Ancak oyuncuların hâlâ konuşmaktan vazgeçemediği şey, açık dünya üzerinde bıraktığı kalıcı etki.

İspanyolcada "serbest düşüş" anlamına gelen "Caida Libre", GTA V'in uçsuz bucaksız San Andreas haritasını sonunda tek ve bütünlüklü bir oyun alanı gibi hissettiren görevlerden biri. Michael ve Trevor, Martin Madrazo tarafından kuzeni Javier'i taşıyan bir uçağı düşürmek üzere tutuluyor. Michael, Galileo Gözlemevi'nden keskin nişancı tüfeğiyle uçağa ateş ederek işe başlıyor.
En iyi kısmıysa kontrolün bir karakterden diğerine geçmesi. Bu bölüm, GTA V'in karakter değiştirme mekaniğinin en önemli örneklerinden biri. Önce Michael'ı kontrol ederek dağın tepesinden soğukkanlılıkla bir uçağı vuruyorsunuz. Birkaç saniye sonra Trevor'ın kontrolünü ele alıyor, Sanchez motosikletiyle kırsal yollarda hızla ilerliyor ve sanki kaderinin peşinden gidiyormuş gibi düşen uçağın enkazını takip ediyorsunuz. Sonunda Trevor, Javier'i bulup öldürüyor ve paketi almak için parçalanmış uçağın içine giriyor. Tabii söz konusu Trevor olduğundan görev, onun Martin'in karısı Patricia'ya duyduğu özlemle ve kadını kaçırmasıyla sona eriyor. Obsession filminin verdiği ahlak dersinden pek eser kalmamış anlaşılan.

Phil mi? Phil Collins mi? Aynen öyle. Genesis'in eski davulcusu ve kendisini "Küçük Elvis" olarak tanımlayan Collins, gerçek hayattan bir ünlü olarak adını, görünüşünü ve sesini GTA'ya taşıyan ilk kişi olarak video oyunu tarihine geçti. Vice City gibi Vice City Stories de 80'lerin televizyon dizisi Miami Vice'tan ilham alıyor. Dizide Ricardo Tubbs'ı canlandıran Philip Michael Thomas, hem Vice City hem de Vice City Stories'de Lance Vance'i seslendiriyor. Üstelik Collins de 1985 yılında aynı dizide dolandırıcı Phil Mayhew rolüyle konuk oyuncu olarak yer almıştı.
Bu görevde mafya, İngiliz müzisyenin peşinde ve Vic'in onları durdurması gerekiyor. Her şey Hyman Memorial Stadium'daki "In the Air Tonight" performansı sırasında doruk noktasına ulaşıyor. Phil aşağıda kalabalığı coştururken siz yukarıda, çatı kirişleri arasında gizlenen Forelli sabotajcılarını etkisiz hâle getiriyorsunuz.
Vic'i seslendiren oyuncu için bütün bu geçmişin önemi büyüktü. Seslendirme sanatçısı Dorian Missick, "Miami Vice, küçük bir çocukken kelimenin tam anlamıyla en sevdiğim diziydi," dedi. "Hâlâ benim Miami Vice takımım dediğim kıyafeti giydiğim fotoğraflarım var. Bir yıl annem, dizide giydiklerine benzeyen, yakası kaldırılmış küçük bir takım elbise almama izin vermişti. Paskalya'da buna benzer bir şey giymiştim. Dolayısıyla benim için bu, hiçbir zaman yer alma fırsatı bulamadığım bir Miami Vice bölümünde oynama şansıydı. Bütün bunlar, Phil Collins meselesi ve o atmosfer... Bunun bir parçası olmak heyecan vericiydi."

Niko, GTA IV'ün büyük bölümünü başkalarının kirli işlerini yaparak geçiriyor. "Late Checkout" görevine gelindiğinde elmas anlaşması öylesine kötü sonuçlanmış ki Ray Boccino hem parasını hem elmaslarını hem de sabrından geriye kalanları kaybetmiş durumda. Anlaşmanın bozulmasında payı olan elmas tüccarı Isaac Roth, Majestic Hotel'de saklanıyor. Ray ise onun ölmesini istiyor.
Bu görev, kendi maceranızı seçebileceğiniz bir yapıya sahip. Asansöre binip güvenlik görevlileriyle kat kat çatışarak yukarı çıkabilir ya da binanın dışındaki cam temizleme platformunu kullanarak çatı katına yukarıdan ulaşabilir, ardından çatışarak aşağı inebilirsiniz. Hangi yolu seçerseniz seçin Niko, otelden kaçmadan önce Roth'u ve ortaklarını öldürmek için binanın içinde ilerlemek zorunda.
Burası, Tim Curry'nin olmadığı bir Plaza Hotel'in Rockstar yorumuyla gerçek bir çatışma alanına dönüştürülmüş hâli. Resepsiyon müdürünü iterseniz bonus puanları hak ediyorsunuz. Çünkü müdür, kendi bagaj görevlisiyle kavga etmek için bankonun üzerinden atlayarak karşılık verebiliyor.

Hippi dostumuz The Truth'u her gördüğümüzde görevleri biraz daha güzelleşiyor. Onun görev zincirinin zirvesi olan "Black Project"te CJ, Rockstar'ın Area 51 yorumuna karşılık gelen Area 69'a sızıyor. En üst düzey güvenlik önlemleriyle korunan tesise gizlice girmenin bir yolu var ama silahları ateşleyerek içeri dalmak kadar eğlenceli değil. Bölüm, birbirinden komik kısa repliklerle ("General Mills'i hatta bağlayın!") ve laboratuvar anonslarıyla ("Bu akşamın menüsü yemekhanede ilan edilmiştir. Kusma torbalarını İnsan Kaynakları'ndan talep edebilirsiniz.") dolu.
GTA III ve Vice City'nin sınırlı iç mekânlarından sonra San Andreas, Area 69 gibi koridorlarda kaybolabileceğiniz, laboratuvarlara girebileceğiniz ve yer altı tünellerinde dolaşabileceğiniz canlı ortamlar sunuyor. CJ, herkesin peşinde olduğu jetpack prototipini çaldıktan sonra bu araç San Andreas eyaletinde hızla seyahat etmenin bir yoluna dönüşüyor ve oyunun son saatlerine bambaşka bir bakış açısı kazandırıyor. Young Maylay, "The Truth. Komplo teorilerinden bahsederken kafası sürekli uçmuş durumdaydı," dedi. "Ama söyledikleri bazen tam isabetti."

"The Paleto Score" görevinde küçük kasaba Amerikası da GTA usulü bir maceraya dönüşüyor. Michael, Franklin ve Trevor, Blaine County Savings Bank'i soymak için uykulu Paleto Bay kasabasına geliyor ancak kaçış kısa sürede Ocean's Eleven'dan çok Terminator'ı, hatta MechCommander'ı andırmaya başlıyor. Soygundan önce bile karmaşık planların ustası Lester, beklenmedik biçimde anlaşmazlık çözme konusunda da ne kadar yetenekli olduğunu kanıtlıyor. Michael ile Trevor arasındaki bir başka tartışmayı bitirmek için kuru bir ses tonuyla söylediği "Merhaba, Franklin" sözü beni hâlâ kahkahalara boğuyor.
Nispeten sıradan bir banka soygunu olarak başlayan görev, anti-kahramanlarımızın yol boyunca polisleri, SWAT ekiplerini ve sonunda orduyu kurşun yağmuruna tuttuğu, bütün kasabayı ağır ağır katettikleri bir yürüyüşe dönüşüyor. Üstelik işi abartmanın bir ödülü bile var. Altın madalya kazanmanın koşullarından biri 4.000'den fazla mermi ateşlemek. Çünkü anlaşılan yalnızca banka soymak yeterince etkileyici değil.

InterGlobal Studios'un mülk görevleri zincirinin son bölümü, Vice City'yi son derece zorlu bir platform oyununa dönüştürüyor. Tommy, güvenilir PCJ-600 motosikletiyle tek hamlede çatıdan çatıya atlarken Flash FM'de Talk Talk'un "Life's What You Make It" şarkısını ya da Fever 105'te Kool & The Gang'in "Summer Madness" parçasını açın. Gerçi büyük olasılıkla en az bir kez kendinizi sokakta yuvarlanırken bulacaksınız. Her akrobatik atlayış, hassas bir denge gerektiriyor ancak zamanlamayı ve hızı kontrol etmeyi öğrendiğinizde bunun karşılığını da alıyorsunuz.
Bu görev, gençlerin deyimiyle tam bir atmosfer meselesi. Şehrin geri kalanı uyurken 80'lerin gökdelenleri arasında gece vakti yükselmenin unutulmaz bir yanı var. Üstelik sonunda son derece komik bir sürprizle karşılaşıyorsunuz: Tommy, yetişkin film oyuncusu Candy Suxxx'ı (asıl adı Candice Shand) tanıtan devasa, müstehcen bir görüntüyü bir binanın cephesine yansıtan projektörü çalıştırıyor. GTA'nın en unutulmaz karakterleri farklı biçimlerde karşımıza çıkmayı başarıyor: Radyoda duyduğumuz sesler, ara sahnelerde gördüğümüz bedenler ve burada olduğu gibi doğrudan oyun dünyasına yansıtılan reklamlar.

Dubai doğumlu emlak varisi Yusuf Amir, parayla her şeyi satın alabilir. Dolayısıyla en çok istediği şeyin bir silah tüccarının yatında duran deneysel bir saldırı helikopteri olması son derece doğal. Rockstar, Dubai Bling ve Love Is Blind: Habibi ortaya çıkmadan on yılı aşkın süre önce Körfez ülkelerinin gösterişli aşırılıklarını mizah malzemesine dönüştürüyordu. Yusuf'un şatafatlı dairesi, onun hakkında bilmeniz gereken her şeyi anlatıyor. Çatı katındaki evinde, sanki bütün şehir çoktan mülklerinden biriymiş gibi yerleştirilmiş minyatür bir Algonquin maketi ve duvara asılmış devasa bir dolar işareti bulunuyor. "Arab Money" eşliğinde dans ediyor, konuşmalarını hip-hop argosuyla süslüyor ve hakkında hiçbir şey bilmediği bir kültürün tavırlarını taklit ediyor. Luis ise beklendiği üzere bundan pek etkilenmiyor.
Bütün bunlar "Sexy Time" görevini Yusuf'la tanışmak için mükemmel bir başlangıç hâline getiriyor. Marinadan tekneyle açılıyor, devriyeyi atlatıyor ve Buzzard helikopterini çalıyorsunuz. Ancak tam havadayken Yusuf arayıp geri dönmenizi, yatı havaya uçurmanızı ve hayatta kalan silah tüccarlarını ortadan kaldırmanızı istiyor. GTA IV'ün kendisini fazlasıyla ciddiye aldığını düşünenler için The Ballad of Gay Tony adeta temiz bir nefesti. Lazlow, "Yusuf Amir, Dan'in [Houser] yarattığı tüm zamanlardaki en sevdiğim karakterlerden biri," dedi. "Bu görevdeki diyaloglar inanılmaz komik. Lüks rezidanslar inşa etmekten söz ederken sürekli sokak ağzıyla konuşmaya çalışıyor."

"Cop Land", Lance'in hikâyeyi mahvetmeye karar vermesinden önce Tommy ile arasındaki sıkı dostluğun zirveye ulaştığı görev. Aynı zamanda Vice City'nin başkarakterinin, tek kelime etmeyen Claude'a kıyasla ne kadar daha girişken ve kararlı olduğunu gösteriyor. Merhum Ray Liotta'nın role kattığı kendinden emin tavırlar da bunu çok daha inandırıcı kılıyor. Tommy yalnızca emirleri yerine getirip başkasının suç örgütünde yükselmeye çalışmıyor. Bu noktada Vercetti Malikanesi'ni kendi imparatorluğuna dönüştürüyor ve kaderini kendisi belirliyor.
"Cop Land" görevinde ilk adanın kuzey kesiminin tamamı adeta nüfus değişimine uğruyor ve artık yalnızca iki tür varlıkla doluyor: Bej ve kahverengi üniformalarıyla yaya polisler ve yeşil polis arabalarındaki memurlar. Önce Tommy ve Lance'in polis üniformaları çalması gerekiyor. Garaj kapısı içeride doğru sayıda polis varken kapanmadığında bu aşama gereğinden çok daha zahmetli hâle gelebiliyor. Ardından kılık değiştirerek North Point Mall'a gidiyor, bomba yerleştiriyor ve beş yıldızlık aranma seviyesiyle oradan hızla kaçıyorsunuz. Vice City polisleri özellikle kana susamıştı ve Lance'i sağ salim bir Pay 'n' Spray'e ulaştırmak, ergenlik yıllarımın en büyük başarılarından biriydi. Adamın saçma sapan şekillerde ölmeye özel bir yeteneği var.

Grand Theft Auto'da karakterin hareketlerini kontrol edemediğiniz, belirlenmiş bir rota üzerinde ilerlerken ateş ettiğiniz hiçbir bölümü kolayca geçemedim. Kaç kez oynamış olursam olayım fark etmiyor. Nişancılığım pek iyi değil. Neyse ki "Reuniting the Families" görevinde o noktaya gelmeden önce yaşanacak çok şey var. CJ, Sweet, Ryder ve Big Smoke'un hâlâ sıkı dost olduğu, San Andreas'ın devasa haritasının Grove Street çevresindeki birkaç kilometrelik alandan ibaretmiş gibi hissettirdiği günlerdeyiz. Mahalleyi kurtarmak amacıyla bir motele gidiyorsunuz ancak her yerin SWAT ekipleriyle dolu olduğunu görüyorsunuz. Odalar arasında çatışarak ilerleyip çatıdaki helikopteri düşürdükten sonra polisler hâlâ peşinizdeyken arabayla kaçıyorsunuz. Direksiyonda Smoke var, sizin elinizeyse sınırsız mermili bir AK veriliyor. Polisler arabanın üzerine tırmanıp silahı elinizden almaya bile çalışabiliyor. Çılgın, atari oyunlarını andıran bir sekans ama aynı zamanda ihanetler ve o aşağılık Frank Tenpenny'nin yeni saçmalıkları başlamadan önce dostların birlikte yaşadığı son büyük maceralardan biri. Kaçış arabasının üzerinde "Gelecek Günlerin Tadı" yazan bir Sprunk gazoz reklam panosunun içinden geçmesi de son derece manidar.

Heavy metal grubu Love Fist'in başı dertte. Speed filmini düşünün ama bu kez otobüs yerine bir limuzin ve Bahçıvan Willie'ninkinden bile daha koyu İskoç aksanları var. Görev basit ama kolay değil: Limuzini, patlamayı önleyecek kadar sabit bir hızda tutarak şehrin bir ucundan diğerine sürmeniz gerekiyor. Bu görev aynı zamanda Vice City'nin en geri plandaki karakterlerini bile nasıl yıldızlara dönüştürebildiğinin kanıtı. Love Fist, oyunda çok küçük bir yer kaplamasına rağmen yirmi yılı aşkın süredir unutulmayan rock yıldızları arasında. Rockstar North'un uzun yıllar teknik direktörlüğünü yapan Obbe Vermeij de bu göreve ayrı bir sempati duyuyor. "Özellikle komik," diyor, "çünkü Love Fist üyelerini seslendirenler aslında ofisteki adamlardan ibaret."

Gizemli bir devlet ajanının size döküntü bir askerî uçak verip radara yakalanmadan eyaletin bir ucundan diğerine uçmanızı istemesinden daha San Andreas'a özgü çok az şey vardır. "N.O.E.", Pilotwings'i andıran zorlu "Learning to Fly" görevlerinde edindiğiniz becerilerin en büyük sınavı. Çok yükseğe uçarsanız ordu sizi vuruyor, çok alçaktan giderseniz bu kez araziye çarpıyorsunuz. Bu görev, Mike Toreno'nun CJ'i sokaklardan ne kadar uzaklaştırıp devlet komplolarının karanlık dünyasına çektiğini mükemmel biçimde gösteriyor.
2003'ten 2020'ye kadar Rockstar'ın kıdemli araştırmacısı olarak çalışan hip-hop gazetecisi Greg Johnson, Toreno'nun bu çılgın görevlerinin kökenini 1992 yapımı Deep Cover filmine dayandırıyor. Çoğu kişi filmi, Dr. Dre ve Snoop Dogg'un birlikte kaydettiği ilk parça olan aynı adlı şarkısıyla tanıyor. Ancak filmin kendisi, Güney Kaliforniya'daki devlet yolsuzluklarını ve uyuşturucu kaçakçılığını ele alıyordu.
Johnson, "Dan'in [Houser], Mike Toreno'nun adeta Ajan Carver'ı, CJ'in ise John Hull'u canlandırdığı, Deep Cover'dan esinlenen bazı görevleri GTA SA'ya eklemesine bayılmıştım," dedi. "Dan'le Deep Cover hakkında kesinlikle çok konuşmuştum ama o aynı zamanda o dönemi bizzat tanıyan uyuşturucu baronu Freeway Rick [Ross] ile şahsen tanışan [Batı Yakası hip-hop yapımcısı ve Rockstar senaristi] DJ Pooh'la da görüşüyor, oyunu yazarken kitapları ve raporları inceliyordu."

Liberty City'nin hikâyesini zenginleştiren bir başka harika Liberty City Stories görevi. Donald Love, Panlantic anlaşmasının önünü açmak amacıyla Fort Staunton adlı mahallenin tamamını yerle bir etmek için Toni'yi patlayıcı uzmanı 8-Ball'a gönderiyor. Bu noktada 8-Ball'un elleri hâlâ sağlam. Forelli ailesinin peşine düşmesiyle Toni, patlayıcılarla dolu bir minibüsü bölgeye ulaştırmak ve ardından tünellerde hızla ilerleyerek mahallenin altına patlayıcılar yerleştirmek zorunda kalıyor. Bu tünellerin Die Hard with a Vengeance filminden en azından biraz ilham almamış olması imkânsız. GTA tarihinin en büyük patlamasının ardından (bir PSP oyunu için hiç fena değil), Ulusal Muhafızları mahallede devriye gezerken görmek mümkün. GTA III'e gelindiğindeyse Fort Staunton, iskelelerle, inşaat çukurlarıyla ve Kartel üyeleriyle dolup taşıyor. Toni'nin yer yerinden oynatan müdahalesinin ardından hâlâ yeniden şekillenmekte olan bir mahalle.

Daha önce gördüğünüz bir mekâna yeniden dönmenizi sağlayan görevler beni her zaman heyecanlandırır. Özellikle de oyun, o mekâna farklı bir gözle bakmanız için size bir neden sunuyorsa. "Bury the Hatchet", Michael ve Trevor'ı GTA V'in başladığı, Ortabatı'daki karlı North Yankton eyaletine geri gönderiyor. İki adam burada, hayatlarını bugünkü noktaya getiren başarısız banka soygununun ardındaki olayları araştırmaya başlıyor.
Bu, San Andreas'taki "St. Mark's Bistro" görevinin daha iyi yapılmış bir versiyonu. GTA V, sizi yalnızca kısa süreli bir nostalji yaşatmak için tanıdık bir mekâna götürmek yerine gerçekten dizlerinize kadar kara batabileceğiniz kadar uzun süre orada kalmanıza izin veriyor. Michael ve Trevor, soygun sırasında yaşananları kendi açılarından yeniden değerlendiriyor. Trevor, üzerinde Michael'ın adının yazılı olduğu bir tabutu mezardan çıkarıyor ancak içinde Brad'in çürümekte olan cesedini buluyor. Sonunda iki adam silahlarını birbirlerine doğrultuyor. Michael, oyunun büyük bölümünü değiştiğini iddia ederek ahlaki üstünlük taslamakla geçirirken her an patlamaya hazır Trevor, en azından kim olduğu konusunda dürüst davranıyor.

Blair Renaud, 1995 yılında henüz 17 yaşındayken daha sonra Rockstar Canada (bugünkü Rockstar Toronto) adını alacak şirkette çalışmaya başladı. İlk sözleşmesinin süresi dolduktan çok sonra da şirkette kalmaya devam etti ve sonunda teknik direktör oldu. Renaud bana, "Temelde patronun ofisine girip 'Ben hiçbir yere gitmiyorum. Ne isterseniz yaparım,' dedim," diye anlattı. İngiltere'ye hayatında hiç gitmeden London '69 haritasını tasarladıktan sonra ("Tamamen kafama göre yaptım"), Toronto ofisindeki bütün ekiple birlikte karanlık retrofütürist Anywhere City şehrine ve daha gelişmiş grafiklere sahip Grand Theft Auto 2'nin kalite kontrol çalışmalarına görevlendirildi.
GTA her zaman tüketim kavramıyla oynadı (Donald Love muhtemelen emlak sektöründeki akıl hocası Avery Carrington'ı yemişti) ancak "Hot Dog Homicide!", GTA 2'nin kötülükte zirveye ulaştığı görev. Oyunun orijinal PC/Dreamcast versiyonunda bir otobüs çalıyor, içine sivilleri dolduruyor ve bir Rus mafya patronunun ordusunu doyurmak için onları et kıyma makinesine teslim ediyorsunuz. Renaud, "Bence [GTA] başlangıçta yalnızca şiddet nedeniyle değil, suç unsurları yüzünden de daha fazla tartışma yaratıyordu," dedi. "İnsanlar 'Vay canına, insanların arabalarını çalıyorum ve onları eziyorum,' diyordu. Biraz daha gerçekçiydi." Serinin sonraki yıllarda yaratıcı tercihleri yüzünden maruz kaldığı bütün eleştiriler düşünüldüğünde, "Hot Dog Homicide!" gibi bir görevin o dönemde bugün yaratacağı kadar büyük bir infial yaratmamış olması dikkat çekici.

Rockstar'ın elinize bir uzaktan kumanda verip sizinle acımasızca dalga geçme konusunda uzun bir geçmişi var. Ancak "Supply Lines" veya "Demolition Man" görevlerinden farklı olarak bunda belli bir deha yatıyor. Vic Vance, Mendez yerleşkesinin önüne geliyor ve kovboy gibi içeri dalmak yerine bir minibüse binerek Domestobot adlı yeni nesil robot hizmetçiyi kontrol etmeye başlıyor. Oyun bu noktada bir uşaklık simülasyonuna dönüşüyor: İçecek getir, puro yak, yerleri temizle. Bütün bunları yaparken bir uyuşturucu baronunun bodrum katındaki kasasını açmaya çalışıyorsunuz. Rockstar, sevimli robotumuzu daha sonra da unutmadı. GTA V'te Radio Los Santos sunucusu Big Boy, bir türlü gerçekleşmeyen Domestobot geleceğine hayıflanıyor: "İnternet gözlüklerimiz var ama kendimize ait bir robot uşağımız yok!"

Grand Theft Auto pek çok şey hakkında bir oyun ama ilk günden beri temelinde yer alan unsurlardan biri otomobiller. San Fierro'nun hak ettiği değeri görmeyen ana hikâye görevleri size yetmiyorsa (evet, biliyorum Cesar, uyuşturucu yine San Fierro'dan çıkıyor), "Exports and Imports" görevinin en iyi versiyonu için Easter Basin'e uğrayın. Bu fikrin kökeni, "Crane Bonuses" adıyla karşımıza çıktığı ilk GTA oyununa kadar uzanıyor. Ancak burada onu bir klasiğe dönüştüren şey, ölçeğinin büyüklüğü. Limanda başlayan görev, San Andreas haritasının tamamına yayılan çılgın bir arayışa dönüşüyor. Belirli 30 aracı bulmanız ve teslim etmeniz gerekiyor.
San Andreas'ta tanımlanmış 212 farklı araç bulunuyor. Bu sayı, Vice City'dekinin iki katından fazla. Zamanla araçların sınıflandırmasını öğrenmeye başlıyorsunuz: Remington'ı Sabre'dan, Infernus'u Cheetah'tan nasıl ayırt edeceğinizi ve belirli araçların nerelerde ortaya çıktığını keşfediyorsunuz. Örneğin Camper, Chiliad Dağı'nın zirvesinde bulunabiliyor. Dolayısıyla asıl zor olan onu bulmak değil, o hantal aracı tek parça hâlinde dağdan aşağı indirebilmek. Daha gençken bu yan görevlerin değerini pek anlayamazdım. Şimdiyse oyunun temposunu yavaşlatmalarını ve normalde hızla geçip gideceğiniz GTA açık dünyasının bütün güzelliklerini fark etmenizi sağlamalarını seviyorum.

Rockstar, tarihinin büyük bölümünde teknik olarak bir Amerikan şirketi olmasına rağmen İngiliz bir geliştirme ekibiyle çalışarak geçimini Amerika'yı hicvetmekten sağladı. Üstelik bu hicivde hiçbir konu dokunulmaz değildi. Ancak orijinal Grand Theft Auto için hazırlanan iki genişleme paketinden ilki olan London 1969'da Rockstar, suçla dolu açık dünya oyununu 1960'ların sonundaki Londra'ya taşıyor ve bu kez İngilizleri başrole yerleştiriyor. (Bir YouTube kullanıcısı, "Paul McCartney'nin eline kim pompalı tüfek verdi?" diye soruyor.) Bölümlere ayrılan oyunun en önemli görevlerinden "Dead Certainty", dönemin Londra'sının East End bölgesindeki organize suç dünyasının başlıca isimleri olan gerçek hayattaki Kray ikizlerinin gösterişli maceralarından ilham alıyor. Siyasetçiler ve eğlence dünyasının ünlüleriyle yakın ilişkiler kuran ikizler, sonunda ömür boyu hapse mahkûm edilmişti.

Üç yılın ne kadar büyük bir fark yaratabildiğini görmek inanılmaz. GTA III'teki Donald Love, medya imparatorluğu bulunan, soğukkanlı bir emlak hanedanı varisi. 1998 yılında geçen Liberty City Stories ise bize onun henüz bu kadar cilalanmamış hâlini gösteriyor. Güce ve insan etine duyduğu açlığı çok daha açık biçimde sergileyen bir adamı.
Belediye başkanlığı yarışı onun projesi, Toni Cipriani ise bu projeyi hayata geçiren kişi. Toni, görevdeki belediye başkanı R.C. Hole'u silahla öldürüyor ve nasıl oluyorsa yalnızca bir yıldızlık aranma seviyesi kazanıyor. Ardından "Steering the Vote" görevinde bir seçim kampanyası minibüsünün direksiyonuna geçerek Staunton boyunca hızla ilerliyor. Bu sırada hoparlörden "O'Donovan bir komünist!", "O'Donovan Amerika'dan nefret ediyor!" veya "Love'a verilen oy, mutluluğa verilen oydur!" sloganları yükseliyor. Mesajların yayımlanması için minibüsün belirli duraklara ulaşması gerekiyor. Yani oyun, kelimenin tam anlamıyla dünyayı ne ölçüde etkileyebildiğinize göre sizi değerlendiriyor. GTA, Ozempic kültüründen milyarderlerin kıyamet hazırlıklarına kadar pek çok şeyi önceden tahmin etmiş olabilir ama bunların hiçbiri bu kadar isabetli değildi.

Bum. Budupup-budum. Çoğumuz için bu tema müziği, Grand Theft Auto maceramızın başlangıcıydı. Ardından gelenlerse bir giriş bölümünden biraz daha fazlası. Callahan Köprüsü'nde bir pusu, 8-Ball'la birlikte kaçış ve Liberty City'nin Queens üzerinden Brooklyn'i andıran sanayi bölgesi Portland'daki güvenli eve yapılan bir yolculuk. Tek bir el bile ateş etmiyorsunuz. Buna rağmen her oynayışınız birbirinden farklı görünüyordu. Küçük kullanım kılavuzunu açıp haritayı yatak odanızın zeminine mi serdiniz, yoksa hiçbir şey bilmeden Red Light District'in sınırına kadar mı sürdünüz?
Lazlow, GQ'ya "Benim için en unutulmaz görev, oynadığım ilk görev olan 'Give Me Liberty'ydi," dedi. Bir dönem teknoloji ve video oyunları üzerine hazırlanan, farklı radyo istasyonlarında yayımlanan Technofile programının sunuculuğunu yapan Lazlow, 2001 yılında bir radyo haberi hazırlamak için Rockstar'ın Manhattan'daki ofisine gitmişti. Çok geçmeden Chatterbox FM'in ikonik sesi olarak Amerikan radyoculuğunun parodisini bizzat yapmaya başladı.
Lazlow sözlerine şöyle devam etti: "[Rockstar'ın kurucu ortaklarından] Terry Donovan, oyun çıktığı gün bir kopyasını getirmişti. Dan [Houser] bana bir PlayStation 2 vermişti. Bütün yaz Dan'le birlikte oyunun radyo içerikleri üzerinde çalışmıştım ama oyunun kendisini henüz görmemiştim. Sinematik sahne bittikten sonra arabaya bindim, Head Radio çalmaya başladı ve şehirde araba sürmeye koyuldum. Aklım başımdan gitmişti."
BU İÇERİK İLK OLARAK GQ US WEB SİTESİNDE YAYINLANMIŞTIR.