Kanser, Meksika’da en yaygın üçüncü ölüm nedeni ve dünya genelinde de en önemli sağlık sorunlarından biri. Bunun başlıca nedeni, pek çok kanser türünün tedavisinin olmaması, agresif seyretmesi ve son derece pahalı tedaviler gerektirmesi. Bu yüzden herkes bu tedavilere erişemiyor.
Birçok kişi için kanser daha çok ileri yaştaki insanların ya da çok sağlıklı olmayan bireylerin hastalığı olarak görülüyor. Ancak uzmanlar bunun doğru olmadığını, herkesin kansere yakalanabileceğini ve özellikle bazı kanser türlerinin giderek daha genç insanları etkilemeye başladığını söylüyor. Geçmişte bu durum bu kadar yaygın değildi.
Kolon kanseri nedeniyle hayatını kaybeden Chadwick Boseman vakası, kanserin ciddiyetini ve artık yaşın sizi mutlaka koruyan bir faktör olmadığını gösteren birçok örnekten sadece biri.
Öte yandan kanser tamamen önlenebilen bir hastalık değil. Ancak bilim insanları bazı alışkanlıkların riski azaltmaya ve genel sağlığı korumaya yardımcı olabileceğini söylüyor.
The Harvard Gazette şöyle diyor: “Kanserin küresel görülme sıklığını inceleyen yeni bir araştırmaya göre en az beş ülkede altı kanser türü genç yetişkinlerde, daha ileri yaştaki bireylere kıyasla daha hızlı artıyor. Ayrıca iki tür kanser (kolorektal ve rahim kanseri) gençler arasında hem daha yaygın hem de daha ölümcül hale geliyor.”
Burada “genç” ifadesi 50 yaşın altındaki bireyleri kapsıyor. Bu yaş grubunda, geçmişte daha çok ileri yaştaki yetişkinlerde görülen bazı kanser türleri ortaya çıkıyor. Harvard’a göre henüz kritik bir noktaya ulaşılmış değil, ancak vakalarda belirgin bir artış var ve bu durum endişe yaratıyor.
Harvard’ın atıfta bulunduğu çalışmaya göre artış gösteren kanser türleri şunlar: kolorektal kanser, rahim ağzı kanseri, pankreas kanseri, prostat kanseri, böbrek kanseri ve multipl miyelom (en agresif kanser türlerinden biri).
Kolorektal kanser en yüksek artış oranına sahip gibi görünüyor. Harvard’ın aktardığı tahminlere göre “2030 yılına kadar 20–34 yaş arası bireylerde kolorektal kanser görülme oranı yüzde 90 artacak, 35–49 yaş aralığında ise yüzde 46 artacak.”
Bununla birlikte bu tablo içinde umut verici bir gelişme de var. Erken teşhis programları giderek yaygınlaşıyor ve bu sayede hastaların zamanında ve uygun tedaviye erişmesi mümkün olabiliyor.
Kanserin erken teşhisi ve erken tedavisi, iyileşme hatta tamamen kurtulma olasılığını önemli ölçüde artırıyor. Ayrıca riski azaltmak için yapılabilecek bazı şeyler de var.
World Cancer Research Fund’a göre yardımcı olabilecek öneriler şöyle:
Sağlıklı bir kiloyu koruyun
Fiziksel olarak aktif kalmaya çalışın
Tam tahıllar, sebzeler, meyveler ve baklagiller tüketin
Fast food tüketimini sınırlayın
Kırmızı ve işlenmiş et tüketimini sınırlayın
Şekerli içecekleri sınırlayın
Alkol ve tütün tüketimini sınırlayın
Kanseri önlemek amacıyla takviye ürünler kullanmayın
Mayo Clinic ayrıca güneşten korunmanızı (güneş kremi kullanmak, şapka takmak gibi), hepatit B aşısını yaptırmanızı (bu hastalık karaciğer kanseri riskini artırıyor), insan papilloma virüsü (HPV) aşısını olmanızı ve cinsel ilişki sırasında dikkatli olmanızı öneriyor. Bunun nedeni, bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların da kanser gelişme riskini artırabilmesi.
Buna ek olarak düzenli olarak doktora gitmek de önemli. Erken teşhis daha iyi tedavi seçenekleri ve iyileşme ihtimalinin artması açısından kritik rol oynuyor. Bu nedenle özellikle 40 yaşına ulaştıysanız veya ailenizde kanser öyküsü varsa düzenli sağlık kontrolleri yaptırmanız tavsiye ediliyor.
BU İÇERİK İLK OLARAK GQ MÉXICO Y LATINOAMÉRICA WEB SİTESİNDE YAYINLANMIŞTIR.
