Diş ipi kullanmak; egzersizden sonra esneme hareketleri yapmak ya da su şişenizi düzenli olarak yıkamakla aynı kategoride yer alıyor: Herkes bunun iyi bir fikir olduğu konusunda hemfikir. Sorun şu ki, çoğumuz bunu olması gerektiği kadar düzenli yapmıyoruz. Peki ya size dişlerinizin arasından bir parça diş ipi geçirmenin, tüm sağlık rutininiz içindeki en yüksek getirilerden birine sahip olduğunu söylesem? (Evet, soğuk duştan bile daha fazla.)
Diş çürüklerini önlemek, diş etlerini sağlıklı tutmak ve dişlerin daha beyaz görünmesine yardımcı olmak hikâyenin yalnızca bir kısmı. Diş ipi kullanmak aynı zamanda kalbinizi, beyninizi ve kronik iltihabın kontrol altında tutulmasından fayda gören neredeyse tüm vücut sistemlerini de destekleyebilir.
İşte uzmanlara göre diş ipi kullanımının neden hak ettiği değeri görmediği ve bunu doğru şekilde nasıl yapmanız gerektiği.
Kısa cevap: Günde bir kez. İdeal olarak da gece, kahvaltıdan bu yana dişlerinizin arasında biriken kalıntıları temizlemek için.
Kaliforniya'nın Beverly Hills kentinde kozmetik ve restoratif diş hekimi olarak çalışan Arthur Glosman, DDS, "Günlük diş ipi kullanımı altın standarttır çünkü bakteri seviyelerinin sürekli düşük kalmasına yardımcı olur ve diş etlerine iyileşme fırsatı tanır," diyor. Bu alışkanlık, plak oluşumunu önlemek ve iltihabı kontrol altında tutmak için en etkili yöntemlerden biri.
Bununla birlikte, mükemmeliyetçilik ilerlemenin önüne geçmemeli. Glosman, "Bana hiç diş ipi kullanmadığını söyleyen biri haftada üç kez kullanmaya başlasa bile bundan büyük memnuniyet duyarım," diye ekliyor.
Diş fırçanız sandığınız kadar kapsamlı bir temizlik yapmıyor. Glosman'a göre diş fırçası, diş yüzeyinin yalnızca yaklaşık %60'ını temizleyebiliyor. Ayrıca diş ipi kullanmak sadece öğle yemeğinde yediğiniz sandviçten kalan parçaları çıkarmaktan ibaret değil. Dişlerinizin arasındaki boşluklar, bakterilerin çoğalması için ideal ortamı oluşturuyor. Diş fırçanız bu bölgelere ulaşamıyor; diş ipi ise ulaşabiliyor.
Glosman, "Bu bölgeler temizlenmezse bakteriler plak oluşturmaya başlar," diyor. "Müdahale edilmezse plak zamanla olgunlaşır, sertleşerek tartara dönüşür ve diş etlerinde iltihaplanmayı tetikler." Bunun ilk sonuçları arasında diş çürükleri ve ağız kokusu yer alıyor. Ancak daha ileri vakalarda, diş eti hastalıkları ve enfeksiyonlar kemik ya da diş kaybına kadar ilerleyebiliyor. Bu görüşü, New Jersey'deki Riverside Oral Surgery'nin kurucusu, ağız, diş ve çene cerrahı Jason M. Auerbach, DDS de paylaşıyor.
Eskiden araştırmacılar diş eti hastalıklarının yalnızca ağızla sınırlı olduğunu düşünüyordu. Bugün ise bunun gerçeği tam olarak yansıtmadığını biliyoruz. Ağız, kronik iltihabın gerçek zamanlı olarak gözlemlenebildiği nadir bölgelerden biri.
Glosman'ın açıklamasına göre iltihaplanan diş etleri kanayabiliyor ve bu da kan dolaşımına açılan bir giriş noktası oluşturuyor. Yemek yemek ya da diş fırçalamak sırasında ağızdaki bakteriler ve iltihaplanmaya neden olan moleküller dolaşım sistemine karışabiliyor. Zaman içinde bu düşük seviyeli kronik iltihap, etkilerini diş etlerinin çok ötesinde gösterebiliyor.
Araştırmalar, ABD'deki yetişkinlerin yaklaşık yarısını etkileyen diş eti hastalıklarını; kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve bilişsel gerileme gibi birçok sağlık sorunuyla ilişkilendiriyor. Bazı çalışmalar, düzenli diş ipi kullanan kişilerin inme, demans ve Alzheimer hastalığı riskinin daha düşük olabileceğini de ortaya koyuyor. Hatta 2021 yılında yayımlanan bir araştırma, diş ipi kullanımının diyabet yönetimini kolaylaştırmada da rol oynayabileceğine dair bulgular sunuyor.
Yine de bir bağlantı bulunması, bunun doğrudan neden-sonuç ilişkisi olduğu anlamına gelmiyor. Auerbach, "Diş ipi kullanmamanın bu hastalıklara neden olduğunu söyleyemeyiz," diyor. "Ancak kronik iltihabın mümkün olduğunca azaltılması gerektiğini biliyoruz ve diş ipi kullanımını da içeren iyi bir ağız hijyeni, bunu sağlamanın anlamlı yollarından biri."
Kısacası diş ipi kullanmak yalnızca ağız sağlığınıza değil, uzun vadeli genel sağlığınıza da yatırım yapmak anlamına geliyor. Glosman, "Artık diş ipi kullanımını sadece diş eti hastalıklarını önleyen bir alışkanlık olarak görmüyorum," diyor. "Aynı zamanda tüm vücudun taşımak zorunda kaldığı kronik iltihap yükünü azaltıyor."
Diş ipini yalnızca diş hekimi randevunuz yaklaşırken kullanıyorsanız, rutininizi yeniden gözden geçirmenin zamanı gelmiş olabilir. İşte doğru kullanım için dikkat etmeniz gerekenler.
Klasik diş ipi hâlâ altın standart olarak kabul ediliyor. Glosman, "En fazla kontrolü sağlar ve diş etinin altına ulaşacak şekilde her dişin etrafını sarmanıza imkân tanır," diyor.
Ancak saplı diş ipleri bu alışkanlığı sürdürmenizi kolaylaştırıyorsa onları kullanmanızda da sakınca yok. Peki ya ağız duşu (water flosser)? Glosman'a göre bunlar faydalı bir destekleyici olabilir ancak klasik diş ipinin yerine geçmez. Çünkü ağız duşları, diş yüzeyine yapışan plakları mekanik olarak uzaklaştırmada klasik diş ipi kadar etkili değildir.
Diş ipini diş etleriniz üzerinde testere gibi ileri geri hareket ettirmeyi bırakın. Bunun yerine Glosman, nazik davranmanızı ve diş ipini her dişin etrafına C harfi şeklinde saracak şekilde yerleştirmenizi öneriyor. Ardından diş eti çizgisinin hemen altına doğru hafifçe indirip birkaç kez yukarı aşağı hareket ettirin. Daha sonra aynı işlemi sıradaki dişe uygulayın.
Acele etmeyin ama gereğinden fazla da düşünmeyin. Tıpkı diş fırçalamak gibi, tüm işlem yaklaşık iki dakika sürmeli.
Diş ipi kullanırken diş etleriniz kanıyorsa bu çoğu zaman mevcut bir iltihabın işaretidir. Ancak bu durumda diş ipini bırakmak yerine kullanmaya devam etmeniz gerekir. Hatta kanama, çoğu zaman diş ipi kullanmaya çok daha önce başlamanız gerektiğinin göstergesidir.
Auerbach'a göre düzenli diş ipi kullanımıyla kanama genellikle bir ila iki hafta içinde belirgin şekilde azalır. Eğer birkaç hafta geçmesine rağmen düzelme olmaz ya da durum kötüleşirse diş hekiminize görünme zamanı gelmiştir. En azından diş ipi kullanmaya başlamış olmanız onları mutlu edecektir.
BU İÇERİK İLK OLARAK GQ US WEB SİTESİNDE YAYINLANMIŞTIR.
