Akşamdan kalmayken içilen orijinal bir Lucozade harikadır. Sizi yarı-normal bir işlevselliğe geri döndüren florasan renkli bir sıvı formundaki elektrolit takviyesinin sevilmeyecek nesi var ki? Elbette, marka ilk içeceğini 1927'de piyasaya sürdüğünde, sadece gripten iyileşirken bir enerji artırıcı olarak tasarlanmıştı. Şimdiyse insanlar her türlü elektroliti rastgele mideye indiriyor, çünkü görünüşe göre sade su içmenin havalı hiçbir yanı kalmadı.
Elektrolit pazarının şu anda 32,7 milyar sterlin değerinde olmasının nedeni de bu; akla gelebilecek neredeyse her biçimde sunuluyorlar — tozlar, shot'lar, çiğnenebilir formlar, tabletler — ve hepsi enerji vermeyi, sıvı dengesini sağlamayı ve toparlanmayı artırmayı vaat ediyor. Peki burada boş vaatlerle mi karşı karşıyayız? Mütevazı elektrolit hakkında bilmeniz gereken her şeyi ve en önemlisi sağlığınız ve zindeliğiniz için neler yapabileceğini öğrenmek için doğrudan uzmanlara başvurduk.
Benenden Health'te klinik sağlık ve refah eğitmeni ve hemşire olan Kelly Fisher, “Elektrolitler, vücudumuzun iyi çalışabilmesi için elzem olan minerallerdir; başlıca elektrolitler sodyum, potasyum, magnezyum ve kalsiyumdur. Bunların hepsinin sağlığımızda çok önemli rolleri var” diyor. “Vücudumuzdaki sıvı dengesini korumamıza yardımcı olurlar, tıbbi teşhis koymak için kullanılabilirler ve ayrıca vücuttaki kimyasal reaksiyonların düzenlenmesine yardımcı olurlar.”
Elektrolitler doğrudan enerji vermese de, Bio-Synergy elçisi Dr. Gary Bartlett şöyle diyor: “Enerji üreten sistemlerin düzgün çalışmasını sağlarlar. İnsanların elektrolit içeceklerinden hissettiği enerji patlaması genellikle minerallerin kendisinden ziyade, vücudun doğru şekilde su dengesinin sağlanmış olması ve yakıt almış olmasıyla ilgilidir.”
Bunları suda çözmek, sihirlerini göstermeleri için onlara etkinlik kazandırır. Tozlardaki mineraller — sodyum, potasyum ve benzerleri — 'iyon' adı verilen yüklü küçük parçacıklara ayrılır ve bu parçacıklar vücudumuzun düzgün çalışmasını sağlayan kimyasal reaksiyonları tetikler. Ancak Fisher'ın belirttiği gibi, “muz, yoğurt, kuruyemişler, yeşil yapraklı sebzeler ve güçlendirilmiş bitki bazlı süt ürünleri” gibi gıdalar zaten bu elzem mineralleri içerir. Bu nedenle, gereksiz yere takviye almadan önce her zaman öncelikli olarak yiyecek ve su alımınıza dikkat edin ve oradan devam edin.
Cevap basit: Ağır egzersiz yapıyorsanız, gözle görülür şekilde terliyorsanız, hastaysanız veya hava çok sıcaksa. Spor salonunda kaslarınızı zorlamayı seviyorsanız veya boş zamanlarınızda maraton koşma merakınız varsa, vücudunuzun ek desteğe ihtiyacı olacaktır. Neden mi? Çünkü vücudunuzun düzgün çalışması için sıvıya ihtiyacı var. Su genellikle yeterli olsa da Dr. Bartlett, şu durumlarda elektrolitlerin özellikle ne zaman yararlı olduğunu belirtiyor: “60-90 dakikanın üzerindeki seanslar; sıcakta yüksek yoğunluklu antrenman; aynı gün içinde arka arkaya yapılan seanslar.”
Hepimiz terleriz ve söz konusu terleme yoluyla doğal olarak su ve elektrolit kaybederiz. Ancak ter bezleri kişiden kişiye farklılık gösterir, bu da sodyumun vücuttan kaybolma hızının da değiştiği anlamına gelir. Dr. Bartlett, “Bir antrenmanı istikrarlı bir şekilde koyu renkli kıyafetlerinizde beyaz tuz izleriyle bitiriyorsanız, bu üst sınırda olduğunuzun ve ortalama tavsiye edilenden daha fazla sodyum takviyesine ihtiyaç duyabileceğinizin makul bir işaretidir” diyor.
Sıcak hava — ister tadını çıkarıyor olun, ister egzersiz yapıyor olun — vücudun mineral kaybını artırabilir. Dr. Bartlett, “Sıcaklık ve nem, terleme hızınızı birkaç katına çıkarabilir, bu da hem sıvı hem de sodyum ihtiyacını hızla yükseltir” diyor. Elektrolitler, vücut ısınızı düzenlemek için gerekli olan sıvı dengesini kontrol etmeye yardımcı olabilir.
Ve asıl amacına geri dönecek olursak, Fisher elektrolitlerin ayrıca “yoğun veya uzun süreli egzersiz yapanlar ya da vücudun mineral seviyelerinin tükenebildiği, kusma veya ishal gibi hastalıklardan iyileşme sürecindeki bireyler için faydalı” olduğunu söylüyor. Bu olasılıkların herhangi birinde Fisher, vücudunuzun susuzluk belirtilerini dinlemenizi öneriyor: Susuzluk hissiniz ve idrarınızın rengi.
Enerjimizi gıdalardaki kalorilerden alırız. Elektrolitlerin sıfır kalorisi vardır, bu nedenle bize aslında doğrudan enerji veremezler. Bunun yerine, enerji üreten sistemlerin kendisinin yolunda çalışmasını sağlarlar. Dr. Bartlett, Dr. Bartlett, “Vücuttan atılan sodyumu yerine koymadan aşırı terlerseniz bunu hemen hissedersiniz: Yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve performansta düşüş” diyor. “İnsanların elektrolit içecekleriyle hissettiği o enerji artışı, aslında minerallerin kendisinden ziyade vücudun yeterince su ve yakıt almış olmasından kaynaklanır.”
Sıvı Dengesi ve Tansiyon
Elektrolitler, kandaki doğru sıvı miktarının korunmasına yardımcı olur; bu da tansiyonun dengede kalmasını sağlar. Fisher, “Kan hacmindeki bir artış kan basıncınızın yükselmesine, hacimdeki bir düşüş ise kan basıncınızın düşmesine neden olur” diyor. Elektrolitler, “temelde ne kadar sıvımız olduğunu kontrol ettikleri” için bu uyuma katkıda bulunurlar.
Sinir Fonksiyonu
Sinir fonksiyonumuz, kalp atışımızdan reflekslerimize ve kas hareketlerimize kadar her şeyi kontrol eden bir tür dahili kumandadır. Fisher, “Elektrolitler elektrik yüklüdür” diyor. “Sinir sistemimizin vücut boyunca sinyal göndermek için ihtiyaç duyduğu elektrik iletilerini oluştururlar.”
Kramplar
Aynı durum kaslarımız için de geçerlidir. Mineral dengesizliği meydana geldiğinde Fisher, bunun “sinir sistemi aracılığıyla gönderilen ve kasa kasılmasını veya gevşemesini söyleyen sinir sinyallerini bozduğunu” belirtiyor. “Bu bozulma, ağrılı kas spazmlarına ve kramp hissine yol açar.”
İkisi de enerji veriyor gibi görünebilir ama aralarında net bir fark var. Dr. Bartlett, "Elektrolit içecekleri vücudun kaybettiği sıvıyı ve mineralleri geri kazandırır. Enerji içecekleri ise sırf uyarıcı bir etki yaratmak için kafein ve şekerle yüklenmiştir" diyor. Hangisine ihtiyacınız olduğunu anlamak için etiketleri doğru okumakta fayda var.
Evet. Dr. Bartlett, “Çok fazla sodyum yüksek tansiyon ve kalp riskiyle ilişkilidir” diyor. Ancak, aşırı miktarda su tüketmek de vücudun aşırı su yüklenmesine yol açabilir. Dr. Bartlett, "Sodyumu yerine koymadan aşırı su tüketmenin, kanda tehlikeli derecede sodyum düşüklüğüne —yani tıbbi adıyla hiponatremiye— yol açabileceği" konusunda uyarıyor: “Dayanıklılık sporlarında bu durum aslında hafif bir susuzluktan daha tehlikelidir. Bu bir denge meselesidir, her şeyi maksimuma çıkarma durumu değildir.”
Gelişen veya altta yatan herhangi bir sağlık sorununuz varsa, elektrolitlerin sizin için uygun olup olmadığını en baştan doktorunuza danışmanız en iyisi. Eğer kullanım için uygunsanız, aklınızda tutmanız gereken birkaç şey var: Saygın bir markanın ürünlerini seçin, içindekiler listesini inceleyin ve gerçek sodyum içeriği arayın (Dr. Bartlett, “sadece göstermelik eser bir miktar olmasın” diyor) ve katkı maddeleri veya devasa dozlar içeren her şeyden kaçının. Miktar açısından uzmanlarımız, 200–800 mg sodyum, 400–600 mg potasyum ve 100–200 mg magnezyum içeren her ürünün uygun olduğunu belirtiyor.
BU İÇERİK İLK OLARAK BRITISH GQ WEB SİTESİNDE YAYINLANMIŞTIR.
