"Wanted" listesi kriterleri

FBI 11 ay sonra Usame bin Ladin'in "Top 10 Arananlar" listesinden çıkardı. Şimdi yerinde bir çocuk pornografisi suçlusu var. Peki "Wanted" listesine ne belirliyor? Liste hangi önceliklere göre şekilleniyor?

12 Nisan 2012

30 yaşındaki Eric Justin Roth 2008'den beri aranıyor. Suçu cinayet ya da terörizm değil. Ama öldürülmesinden 11 ay sonra, FBI'ın arananlar listesinde Usame bin Ladin'in yerini aldı. Toth çalıştığı okulda kamerasında çocuk pornografisi videolarıyla yakalandığından beri firarda.

Yıllar içinde FBI'ın arananlar listesi, dönemin önceliklerini yansıttı. Zamanın ruhuna göre şekil değiştirdi. 1960'lar ve 70'lerde Bernardine Dohrn, Katherine Power ve Leo Burt gibi Vietnam savaşı karşıtı radikaller listenin üst sıralarındayken 1980'lerde Donald Eugene Webb ve Gilbert James Everett gibi ünlü soyguncular ilk 10'a girdi. 1990'larda Aimal Kasi gibi teröristlerin yanında Latin Amerikalı uyuşturucu baronları listeye hakimdi. Usame bin Ladin de bu onyılda, 1999'da arananlar arasında yerini aldı. 2000'li yıllarda ise kaçak teröristlerin yerini pedofiller, çocuk pornosu suçluları ve tecavzcüler almaya devam ediyor.

FBI'ın "En çok aranan 10 kaçak" listesine girmek için sıradan suçlulardan biraz daha kötü olmak gerek. Suçlunun kendine biçilen en az 100.000 dolarlık ödülü hak edecek kadar zalimleşmesi, kaçtığı süre boyunca topluma zararının ürkütücü boyutlarda olduğuna kanaat getirilmesi lazım. 

Davayla ilgilenen ajanların kaçağı listeye alma sebebi, tanıtımın, halkın yardımını almanın sonuca yardımcı olacağını düşünmeleri. Ama bazı durumlarda da, reklamın suçluyu daha da derinlere saklanmaya iterek ellerinden kaçırmalarına sebep olacağını düşünüyor, ne kadar tehlikeli olursa olsun listeye almıyorlar. 

FBI, listeyi oluştururken bölge ofislerinden adayların bilgilerini topluyor, ilk 10'a girmeye değecek isimleri ayıklıyor, en son FBI Başkanı Robert Mueller suçluların reklamına onay veriyor.

Suçlular teslim olduktan, yakalandıktan ya da öldükten bir süre sonra listeden çıkarılıyor. Usame bin Ladin için neredeyse 1 yıl beklense de, her kaçak için bu süre bu kadar uzun değil. Tabii bin Ladin'in listeye girip çıkmasının uzamasında, sıradan bir katile oranla bürokratik işlemlerinin daha çetrefilli olmasının da etkisi var.