Daha yüksek tempo, daha fazla hücum demektir; bu da sahada ileri geri daha çok koşmak anlamına gelir. Daha fazla koşu ise daha fazla yıpranma ihtimali yaratır. Nelson bunu şöyle açıklıyor: “Spor salonuna gidip 10 squat yerine 50 squat yaptığını düşün. 50 yaptığında çok daha fazla yorulursun.” Ayrıca lig artık adeta atletik “uzaylılarla” dolu. Victor Wembanyama gibi, 2 metrenin çok üzerinde olup guard gibi top sürüp şut atabilen bir oyuncu, geçmişte yoktu. “Oyuncular daha yükseğe sıçrıyor ve daha sert düşüyor,” diyor Nelson. “Yukarı çıkan her şey aşağı iner.”
Nelson’a göre bu atletizm sıçraması kısmen oyuncuların evriminden kaynaklanıyor; teorik olarak 30 yıl sonra ligde daha uzun ve daha hızlı bir “Wemby” görmek mümkün olabilir. Bu da geçmişin iri ve güçlü oyuncularını geriye dönüp bakıldığında sanki ayaklarında ağırlık varmış gibi oynuyormuş izlenimi veriyor.
“Mesela Karl Malone gibi bir oyuncuyu düşünün; fiziksel olarak olağanüstü, güçlü ve iri bir oyuncu—bugün de böyle oyuncular var ama onu bugünkü birçok oyuncuyla kıyaslasam, durum farklı,” diyor Nelson. “Atletizm seviyesi biraz daha farklı.” Ayrıca yetişme tarzındaki farklılıkların da etkili olabileceğini ekliyor. “Eskiden oyuncular birden fazla spor yapardı. Birden fazla sporla uğraşan kadın ve erkekler genelde sakatlıklardan daha iyi kaçınır. Erken yaşta tek bir spora odaklanmak ise sorun yaratabiliyor.”
Günümüz profesyonel basketbol ekosistemi büyük ölçüde, küçük yaşlardan itibaren yalnızca basketbola yönlendirilmiş ve Amerikan Athletic Union (AAU) sisteminde yetişmiş oyunculardan oluşuyor. Nelson’a göre çocukların birden fazla spor yaparak kazandığı hareket çeşitliliği, atletizm ve kas hafızasının ortadan kalkması, yetişkinlikte vücut üzerinde yıpratıcı etkiler yaratabiliyor. Özellikle haftada üç kez 35 dakikanın üzerinde NBA temposunda oynamaları beklendiğinde. İnsan vücudu, basketbolda bu kadar iyi olacak şekilde tasarlanmış değil. Nelson bunu retorik bir soruyla özetliyor: “Bu büyük sakatlıklar neden oluyor? Belki de vücut henüz o noktaya ulaşmadı ya da ulaşabilecek durumda değil.”
Elbette bazı sakatlıklar kaçınılmazdır. Ribaund için sıçrayıp birinin ayağına basarak bileğini burkmak gibi durumlara önceden hazırlanmak mümkün değildir. Ancak bazı hareketler doğası gereği risk taşır ve önceden önlem alınabilir. Tatum ve Haliburton’da görülen Aşil tendon sakatlıklarında olduğu gibi—oyuncular geride kalan ayaklarından itiş alırken meydana gelen bu sakatlıklarda—Nelson’a göre tendon bir lastik bant gibidir; belli bir esneme ve gerilme eşiği vardır ve bu eşik aşıldığında kopma gerçekleşir. Ancak dizlikler, bilek bantları ve neopren kompresyon kılıfları gibi destekleyici ekipmanlar, vücudun kritik bölgelerindeki sakatlık riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Bunun ötesinde, Nelson’a göre dinamik esneme ve daha fazla uyku gibi toparlanma alışkanlıkları da bu sakatlıkların önlenmesinde kritik rol oynar. “Oyuncular öküz gibi güçlü ve çok esnek olabilir, ama yorgunlarsa sahaya çıktıklarında yanlış bir hareket yapabilirler,” diyor.
Basit iletişim de oyuncunun sahada kalmasında büyük rol oynar. Bir antrenörün oyuncuya nasıl hissettiğini sorması ve en önemlisi dürüst bir yanıt alması, sakatlık riskini azaltmanın en temel yollarından biridir. Bu konuşmalar her zaman kolay olmasa da oyuncu ile antrenör arasında bir diyalog kurar. “Bu bir çatışma değil,” diye açıklıyor Nelson. “Oyuncuyla onun için en iyi olanın ne olduğunu ve neyin işe yarayabileceğini konuşmak. Bizim en iyi sandığımız şey, onunla örtüşmeyebilir.”
2025 NBA Finalleri sırasında Aşil tendonunu yırttıktan sonra Tyrese Haliburton (ortada) bu sezonu yalnızca izlemekle yetindi. Fotoğraf: China Wong / Getty Images
NBA League Pass açmadan önce oyuncuların sağlık durumunu kontrol etmek benim için bu on yıla özgü yeni bir alışkanlık. 2010’larda “load management” kavramı lige yeni yeni girerken hâlâ bir yenilik sayılıyordu. En bilinen örneklerden biri 2012’de yaşandı; San Antonio Spurs koçu Gregg Popovich, LeBron James’li Miami Heat’e karşı oynanan ve Spurs’ün bir haftadan kısa süredeki beşinci maçı olan karşılaşmada Tim Duncan, Tony Parker, Manu Ginobili ve Danny Green’i dinlendirme kararı aldı. Bu karar medyada büyük tepki çekti ve taraftarlar arasında ciddi bir huzursuzluk yarattı. Dönemin NBA komiseri David Stern de bu tepkilere katılarak Spurs’e “lige ve taraftarlara zarar verdiği” gerekçesiyle 250.000 dolar ceza verdi.
Bugün benzer bir karar hâlâ tepki çeker ve muhtemelen ceza da gelir, ancak artık eskisi kadar haber değeri taşımaz. NBA’de uzun yıllar geçirmiş ve sağlıklı bir oyuncunun bench’e çivilenmesinin bir zamanlar düşünülemez olduğunu hatırlayan Nelson’ın bu konuda net görüşleri var: “Evet, oyuncuların dinlenmesi gerekiyor. İyileşmeleri lazım. Ama aynı zamanda daha büyük bir yükü kaldırabilecek fiziksel kapasiteye de sahip olmaları gerekiyor. Hızlı koşabilmeli, yükseğe sıçrayabilmeli, bu tempoda maç başına 28, 32, 35 dakika oynayabilmeliler. Eğer bunu yapamıyorsan, çünkü maçlara ya da antrenmanlara çıkmıyorsan, vücudun buna adapte olamaz.”
On yıl önce, 2015-16 sezonunda All-NBA Birinci Takımı’ndaki beş oyuncunun tamamı 82 maçlık sezonun en az 72’sinde forma giymişti. Bu sezon ise lig, birçok yıldız oyuncunun büyük ödüller (All-NBA, MVP, Yılın Çaylağı vb.) için gerekli olan 65 maç barajının altında kalması riskiyle karşı karşıya. Steph Curry, Giannis Antetokounmpo ve LeBron James şimdiden bu eşiğin altına düşerek All-NBA seçilme şansını kaybetti; bu da Steph için beş yıllık, Giannis için dokuz yıllık ve LeBron için inanılmaz 21 yıllık serinin sona ermesi anlamına geliyor.
2023’te yürürlüğe giren 65 maç kuralı, özellikle “tanking”i önlemek için tasarlanmıştı. Ancak ligin öngöremediği şey, bu sınırın gerçek sakatlık yaşayan oyuncular üzerindeki etkisi oldu; takımların draft şanslarını artırmak için uydurduğu sakatlık senaryolarından ziyade gerçek fiziksel sorunları olan oyuncuları nasıl etkileyeceği hesaba katılmadı. Artık NBA her zamankinden daha fazla “en son ayakta kalanların” mücadelesine dönüşmüş durumda. Playoff’lara bir aydan az bir süre kalmışken, herkesin aklındaki temel soru artık hücum ya da savunma değil; çok daha basit: Hangi takım en sağlıklı kalacak?
