TikTok’ta birinin yakın zamanda eski Çin bilgeliğini benimsemenizi önerdiği oldu mu? Belki sizi Tai-Chi yapmaya, lenfatik zıplamayı benimsemeye ya da akupunkturu denemeye ikna ettiler. Tüm bu uygulamaların kökeni, vücuttaki qi’nin, yani enerjinin akışını sağlamak için bedenin iç yin ve yang güçlerini dengelemeye odaklanan 2.000 yıldan daha eski bir alternatif tıp pratiği olan geleneksel Çin tıbbına, yani TCM’ye dayanır. TCM’e yöneliş, daha bütüncül bir şey arayışıyla Batı tıbbına karşı çıkma eğiliminin bir parçasıdır—zihin, beden ve ruhu önleme ve uzun ömür perspektifiyle birlikte ele almak. Sosyal medya özellikle TCM’nin bir yönüne ilgi göstermiş durumda; benimsenmesinin kolay olması ve iddia edilen sağlık faydaları nedeniyle: soğuk su yerine sıcak su içmek.
“Ben şahsen sıcak su içmekle soğuk su içmek arasında bir fark olduğunu hissediyorum,” diyor TikTok’ta sherryxiiruii kullanıcı adıyla ‘Chinamaxxing’ trendini popülerleştirmeye yardımcı olan Sherry Zhu. “Bunun bir plasebo olup olmadığını bilmiyorum çünkü geleneksel Çin tıbbı konusunda eğitimli değilim ve bu daha çok annemden ve anneannemden aktarılan günlük yaşam alışkanlıkları gibi bir şey, ama sindirim açısından sıcak su içtiğimde gerçekten çok daha iyi hissediyorum. Hatta şunu da söyleyebilirim ki, kendimi kaygılı ya da gergin hissettiğimde sıcak su beni gerçekten sakinleştiriyor.”
Sıcak su içmenin vücut üzerindeki olumlu etkilerine dair kişisel anlatılar çevrimiçi ortamda bolca bulunuyor. Ancak Zhu ve diğerlerinin söyledikleri bilimsel olarak destekleniyor mu? Bunu öğrenmek için uzmanlarla konuştuk.
Kendini Chinamaxxing olarak tanımlayan birçok influencer, sabah ilk iş olarak sıcak su içmeyi savunuyor. 001 London’ın kurucusu ve bütüncül Çin tıbbı klinisyeni Ada Ooi’ye göre, geleneksel Çin tıbbı “ılık suyun mide ve dalak sistemlerini aktive ettiğini, bunların sindirimi, enerji üretimini ve sıvı metabolizmasını yönettiğini [aynı zamanda] uykudan sonra karaciğer detoksifikasyonunu desteklediğini ve sindirim sistemine kan akışını iyileştirdiğini” söyler.
Peki bu iddialar bilimsel yöntem karşısında nasıl duruyor? Uzun ömür ve estetik tıp hekimi Dr. Alexander GolBerg MD, DO, bazı araştırmaların ılık su içmenin soğuk sudan daha iyi olabileceğini gösterdiğini söylüyor. Dr. GolBerg, “Soğuk suyun sindirimi yavaşlattığı fikrinin arkasında bazı gerçek bilim var, ancak sınırlı,” diyor. “Soğuk sıcaklık mide kasılmalarını ve kan akışını geçici olarak baskılayabilir, bu da başlangıçta [vücudunuzun yiyecekleri sindirme yeteneğini yavaşlatabilir]. Bununla birlikte, çoğu insanda vücut hızla telafi eder, bu yüzden genel etki mütevazıdır.”
Ooi, uyanıldığında vücudun en yin, yani en pasif durumundan bir aktivite durumuna geçiş yaptığını belirtiyor. Bu, uyku sırasında yavaşladıktan sonra vücudun hızla kan dolaşımını artırdığı, sindirimin yeniden devreye girdiği ve stres hormonu kortizolde artış olduğu anlamına gelir. “Bu zamanda ılık su içmek bu geçişi zorlamak yerine nazikçe destekler,” diyor. Buna karşılık, sisteme soğuk su sokarak onu sarsmak mide ve dalak sistemlerini soğutur ve vücudunuzun yiyecekleri parçalayabilmesini zorlaştırır. Bunun sonuçları arasında şişkinlik, akne, yorgunluk ve beyin sisi bulunabilir; bunların bazıları tıp dergileri tarafından da desteklenmiştir. Journal of Gastroenterology’de 2006’da yayımlanan bir çalışma, soğuk su tüketiminin irritabl bağırsak sendromu olan kişilerde semptomları kötüleştirebileceğini gösterdi ve Acta Pharmacologica Sinica dergisinde 2020’de yayımlanan bir çalışmaya göre, farelerde günlük soğuk su tüketiminin zamanla bilişsel gerilemeye yol açabileceğine dair kanıtlar vardır. Bununla birlikte, soğuk su tüketimi ile akne arasında herhangi bir bağlantı henüz ortaya konmamıştır.
Hava 100 dereceyken ve nem %90 iken, bir bardak soğuk su bir fincan sıcak sudan çok daha cazip gelir. TCM’yi takip edenler soğuk suyu tamamen hayatlarından çıkarmaz ve ara sıra içilen bir bardağın sorun olmadığını söyler.
Ooi, “Ferahlık hissi verebilir, yoğun sıcak maruziyeti ya da egzersizden sonra vücut sıcaklığını düşürmeye yardımcı olabilir ve sinir sistemi uyarımı yoluyla geçici olarak uyanıklığı artırabilir,” diyor. “Ancak düzenli tüketim, özellikle sabah ilk iş ya da öğünlerle birlikte, sorunlu olabilir.”
Klinik pratiğinde Ooi, kaygı, bağırsak sorunları, doğurganlık problemleri ya da kronik cilt sorunları olan kişilerin, soğuk su tüketimi devam ettikçe rahatsızlıklarının kötüleştiğini gözlemlediğini belirtiyor ve “kısa vadede uyarıcı gibi hissedilen şey uzun vadede tüketici hâle gelebilir” diyor.
Ayrıca, soğuk suyu tamamen hayatınızdan çıkarmanın gerçekçi olmadığını özellikle vurguluyor. Ooi, “Çin tıbbında çoğu şeyde olduğu gibi, mesele katı kurallar değil, uygunluktur: alışkanlıkları yapınıza, çevrenize ve mevcut sağlık durumunuza uyarlamak,” diyor.
Soğuk suya dalmaların vücut üzerindeki faydaları bilimsel toplulukta iyi incelenmiştir. Banyo ve sıcak küvetlerde beklemenin etkileri de öyle. Dr. GolBerg, “Soğuk suya dalmalar ağrıyı azaltabilir, toparlanmayı destekleyebilir ve uyanıklık ile ruh hâlini artırabilir,” diyor. “Sıcak banyolar kasları gevşetir, uykuyu iyileştirir ve kronik ağrı ile strese yardımcı olur. Evrensel bir kazanan yok: toparlanma ve iltihap için soğuk, gevşeme ve onarım için sıcak.”
TCM uygulayıcıları, soğuk suya dalmalara genellikle soğuk su içmeye karşı çıkmalarının aynı nedeni ile karşı çıkar: organlar üzerindeki sarsıcı etkisi, uygun bedensel işlevleri engelleyebilir. Bununla birlikte, TCM uygulayıcılarının sıkça yinelediği gibi, vücudu soğuğa maruz bırakma konusunda ölçülülük esastır ve soğuk suya dalmanın ya da sıcak suda yıkanmanın faydalı olup olmayacağı kişinin mevcut durumuna da bağlıdır.
Genel olarak ise, herhangi bir alışkanlık değişikliğine vücudunuzun nasıl tepki verdiğine dikkat etmek önemlidir. Ancak özellikle bu soğuk kış aylarında insanların soğuk su yerine sıcak suya geçişi kolaylıkla benimsiyor görünmesi şaşırtıcı değildir. Zhu, “Sıcak su içmeye verilen tepkiler gerçekten çok iyi oldu,” diyor. “İzleyiciler bunun oyunun kurallarını değiştirdiğini söylüyor.”
BU İÇERİK İLK OLARAK GQ US WEB SİTESİNDE YAYINLANMIŞTIR.
