Uzun ömür kısmen genetikle ilgili olabilir; bazı insanlar özel ya da farklı bir şey yapmadan diğerlerinden daha uzun yaşar. Ancak bu durum büyük ölçüde yaşam tarzı ve günlük rutinin parçası olan alışkanlıklarla da ilişkilidir.
Birçok uzman Blue Zones bölgelerinden ve burada yaşayan insanların daha uzun, daha sağlıklı ve daha mutlu hayatlar sürmesine yardımcı olan faktörlerden söz etmiştir. Bu insanları diğerlerinden ayıran şey; hayatları boyunca aktif kalmak, sağlıklı beslenmek, sosyal bağlarını korumak ve uyku saatlerine öncelik vermek gibi bir dizi iyi alışkanlığı sürdürmeleridir.
Blue Zones’ta görülen bu durum dünyanın her yerinde yeniden oluşturulabilir. Bunu başarmak için yaşam tarzımızda bazı değişiklikler yapmak, sabah ve gece rutinlerimize sağlığa katkı sağlayacak alışkanlıklar eklemek yeterlidir.
Klinik nörobilimci Dr. Caroline Leaf, Real Simple’a verdiği demeçte iyi uykunun uzun ömürle bağlantılı olduğunu şu sözlerle açıklamıştır: “Beynimizin ve bedenimizin sınırlı bir enerjisi vardır ve bir cep telefonunun bataryası gibi zamanla tükenir ve yeniden şarj edilmesi gerekir.
Bu nedenle uyku, gün içinde harcananı yeniden doldurur, yeniler ve onarır; bu da yalnızca yaşam süresinin artmasına değil, daha da önemlisi uzun bir yaşamın kalitesinin yükselmesine katkıda bulunur.”
Kaç saat uyuduğunuz kadar uyku kalitesi de önemlidir. Çünkü sabah daha enerjik uyanmanızı ve gece boyunca bedeniniz ile beyninizin ihtiyaç duyduğu tüm süreçleri gerçekleştirebilmesini sağlayan şey budur. Uyku hijyeni, daha onarıcı bir uykuya ulaşmanıza yardımcı olur.
Bu ne anlama gelir? Uygun bir saatte ekranları kapatmak, odanızı karanlık ve serin olacak şekilde hazırlamak, uyumadan önce zihninizi sakinleştirmek ve yatağa girmeden önce kişisel bakım rutininizi tamamlamak.
Bilim, stresin sağlığımızı, zihinsel huzurumuzu ve yaşam süremizi azalttığını göstermiştir. Bu yüzden gün boyunca biriken stresi azaltmak, olayları perspektife oturtmak ve gevşemek için kendinize zaman ayırmanız önemlidir.
Stresliyken iyi uyuyamazsınız ve uyku eksikliği de uzun ömrü olumsuz etkiler. Bu nedenle meditasyon yapmak, yoga uygulamak ya da stres seviyesini düşürmeye yardımcı olacak aktiviteler bulundurmak; beden ve zihnin uykuya hazırlanmasına destek olur.
Sosyal bağlar daha mutlu olmamıza, motivasyonumuzu korumamıza ve daha uzun yaşamamıza yardımcı olur. Harvard Üniversitesi’nin bir araştırması, arkadaşlarla bağlantı kurmanın yalnızca mutluluğu artırmakla kalmayıp yaşam süresini de uzatabileceğini ortaya koymuştur.
Birçok kişi için iş ve günlük sorumluluklar sosyal bağ kurmayı zorlaştırır. Ancak akşam saatleri bunun için iyi bir fırsat olabilir. İşten sonra ilişkilerinize zaman ayırmak; yüz yüze buluşmalarla ya da telefon görüşmeleriyle sosyal etkileşimlere yer açmak önemlidir.
Real Simple’a göre aç karnına uyumak uyku kalitesini olumsuz etkileyebilir; ancak çok fazla yemek yemek ya da yatma saatine çok yakın beslenmek de aynı şekilde zararlıdır.
En ideali, son öğününüzü uyumadan birkaç saat önce yemek ve sindirim için zaman tanımaktır. Ayrıca akşam yemeğinin hafif olması ve reflü ya da mide yanması gibi sorunlara yol açabilecek gıdalar içermemesi önerilir.
Kahve sabah saatlerinde uyanmaya yardımcı olabilir. Ancak akşam saatlerinde kahve içmek uyku düzeninizi bozabilir, uykusuzluk ya da gece boyunca uyuyamama gibi sorunları artırabilir.
Akşamları kahve yerine kafeinsiz çay ya da kafeinsiz kahve tercih edebilirsiniz.
Fiziksel aktivite uzun ömür ve sağlık için en önemli alışkanlıklardan biridir ve günün mutlaka bir parçası olmalıdır. Sabah egzersiz yapmayı sevmiyorsanız, bu iyi bir gece alışkanlığı olabilir; çünkü daha iyi uyumanıza da yardımcı olur.
Önerilen, egzersizin uyumadan en az bir saat önce bitirilmesidir. Bu aynı zamanda ertesi gün daha enerjik hissetmenizi sağlar.
İyi uyku söz konusu olduğunda tutarlılık son derece önemlidir. Bu nedenle birçok uzman her gün aynı saatte uyumanızı ve zihni sakinleştiren alışkanlıklar geliştirmenizi önerir.
Düzenli bir saat ve rutin, gece boyunca kesintisiz uyumayı ve gerçek anlamda dinlenmeyi kolaylaştırır. Real Simple, “gece ekran süresini azaltmayı ve okuma ya da hafif esneme gibi rahatlatıcı aktiviteler eklemeyi” tavsiye eder.
Uyumadan önce şükran pratiği yapmak; kaygıyı azaltmak, daha olumlu bir tutum geliştirmek, zihinsel sağlığı korumak ve mutluluk hormonlarından biri olan dopaminin salgılanmasını desteklemek gibi birçok fayda sağlar. Tüm bunlar yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olur.
Bunun için yalnızca birkaç dakikanızı ayırmanız ve minnet duyduğunuz şeylerin küçük bir listesini yapmanız yeterlidir. Ayrıca ertesi gün için bir niyet belirlemek, önceliklerinizi daha iyi anlamanıza, daha düzenli çalışmanıza ve güçlü bir amaç duygusuyla hareket etmenize katkı sağlar.
